İstanbul kuşatmasında Haliç’in ağzı büyük bir zincirle kapatılmıştı. 22 Nisan 1453’te II. Mehmed, gemileri yağlanmış kütükler üzerinde Galata’nın arkasından karadan yürüterek Haliç’e indirtti. Bu hamle savunmacıları Haliç surlarına da asker ayırmak zorunda bıraktı.
Tartışalım: Sizce bu hamle fethin kazanılmasında ne kadar belirleyiciydi? Toplar, sayısal üstünlük ve Haliç hamlesi arasında hangisinin payı daha büyüktü? Gemilerin hangi güzergâhtan geçirildiği konusunda okuduğunuz farklı görüşler var mı?
İlgili yazı: İstanbul’un Fethi: 53 Günün Hikâyesi
Bence Haliç hamlesi tek başına fethi kazandırmadı, ama savunmanın belini kıran adımlardan biri oldu.
Asıl etkisi psikolojik ve lojistik: Zincir artık işe yaramıyordu ve zaten az sayıdaki savunmacı, Haliç surlarına da asker ayırmak zorunda kaldı. Kara surlarındaki gedikleri onarmaya çalışan bir garnizon için her asker çok değerliydi. Üstelik 20 Nisan’da dört geminin Osmanlı donanmasını yarıp limana girmesinden sadece iki gün sonra gelen bu hamle, moral dengesini de tersine çevirdi.
Belirleyici unsura gelince, bana göre topçu ve sayısal üstünlük, Haliç hamlesiyle birleşince savunma sürdürülemez hâle geldi. Gemilerin güzergâhı konusunda da kaynaklar tam olarak örtüşmüyor; Tophane’den Kasımpaşa’ya uzanan bir yol en çok dile getirilen.
Bu güzergâh tartışmasında okuduğunuz farklı bir görüş var mı?